Dilemma’s bij mediation
Het meemaken van een voorval van discriminatie, pesten, seksuele intimidatie of een ander voorval is doorgaans pijnlijk voor het slachtoffer maar kan ook gevoelig liggen aan de kant van de dader. In het algemeen zitten mensen er niet op te wachten om beschuldigd te worden. Een veel voorkomende reactie is dan ook dat de beschuldigde partij probeert het voorval te ontkennen, te bagatelliseren of een gesprek hierover te ontwijken. Aangezien deelnemers (slachtoffers en daders) zelf bepalen wat er bij mediation besproken wordt is het mogelijk dat het voorval zelf daarom niet centraal komt te staan of niet in de gesprekken aanbod komt.
Het kan ook zo zijn dat er meerdere problemen spelen tussen de betrokkenen of dat de versies van slachtoffer en dader verschillen. In sommige conflicten is zelfs het onderscheid tussen slachtoffer en dader moeilijk te maken.
Ook van belang bij mediation is:
- of het slachtoffer wel in staat is om het voorval met de dader te bespreken;
- sterk genoeg is om voor het eigen belang op te komen;
- zich wel/niet kan verdedigen vanwege machtsverhoudingen.
Daarnaast kan het soms moeilijk liggen dat de dader de uitkomst mee bepaald, ook al zoekt men in mediation naar een voor beide partijen gelijkwaardige oplossing.
Zo kwamen leerlingen op een school in peer mediation overeen dat als de jongen die gepest was voortaan de tas zou dragen van de dader, hij dan verder met rust gelaten zou worden op school.
De mediation was dus afgerond omdat beiden akkoord gingen met deze afspraak. Het probleem van deze uitkomst is dat hiermee geen recht wordt gedaan aan het slachtoffer.
Ook al gaat mediation uit van gelijkwaardige partijen, de praktijk kan soms weerbarstig zijn. Soms wil men zijn recht halen of op zoek gaan naar een antwoord op een schuldvraag. In geval van principiële kwesties zal mediation dan ook geen bevredigende oplossing zijn.
Voorwaarde voor mediation
Bij mediation staat voorop dat zowel slachtoffer als dader bereid zijn in gesprek te gaan en met elkaar op zoek te gaan naar een oplossing. Om telerstelling te voorkomen is daarom ook een goede voorlichting over de werkwijze van mediation essentieel. Er moet goed worden nagegaan of mediation aansluit bij wensen en doelstellingen van de deelnemers. Uiteindelijk werkt mediation het beste als partijen zelf beslissen of het geschikt is.