Een leerling kliedert de achterkant van zijn proefwerk vol met piemels of pornotekeningetjes. Een jongen staat te dicht op je of scheldt je uit voor 'blond schaap'. Vooral jonge vrouwelijke docenten kunnen veel hinder hebben van seksuele opmerkingen of intimidatie. Hoe reageer je?
In het AOB onderwijsblad van mei 2009 staan verhalen en tips van ervaren docenten, hoe om te gaan met seksueel intimiderend gedrag van leerlingen.
Duivels dilemma
Een startende docent moet zich door een haag van jongens heen wurmen. Moet ik er een grap over maken of ga ik serieuze maatregelen nemen? "Dat is een duivels dilemma", zegt Anke Visser van het Project Preventie Seksuele Intimidatie (PPSI). "Het is balanceren op een dun draad. Aan de ene kant wil je het niet op je laten zitten terwijl je het misschien alleen maar erger maakt als je heel boos wordt."
Klachten
Bij de vertrouwenspersonen komen er echter weinig meldingen binnen. Uit onderzoek naar de veiligheidbelevinng van onderwijspersoneel in Nederland (zie Personeel/onderzoek) blijkt dat vooral jonge vrouwelijke docenten last hebben van seksuele intimidatie van leerlingen. En dan met name op lagere schooltypes. In het voortgezet onderwijs gaat het om 2,9 procent. In de bve om 2,5 procent. Volgens de bve monitor gaat het vooral om verbale seksuele intimidatie, maar ook om te dichtbij staan of tegen de zin aangeraakt worden.
Aanpak
De meeste leerkrachten hebben een heel eigen aanpak voor seksuele uitingen van leerlingen. Zoals een docente Duits die een met piemels volgeklad proefwerk bij het uitdelen in de lucht hield en zei: "Kijk eens wat een leuke kleine piemels Jochem heeft getekend." "Nooit meer last van gehad", aldus de docente. Volgens haar is het belangrijk altijd te laten merken dat je iets niet accepteert.
Gedragsregels
Volgens Engels onderzoek wordt machogedrag van jongens aangemoedigd als er geen duidelijke omgangsregels zijn. Op een school waar machogedrag domineerde konden jongens hun gang gaan met het maken van seksuele opmerkingen naar meisjes en vrouwelijke docenten, omdat klachten door de schoolleiding niet serieus werden genomen. Van Brakel, directeur van een rebound school in Den Haag, onderschrijft het belang van gedragsregels. "Regels zijn vaak onduidelijk. Van belang is ook hoe de schoolleiding ermee omgaat. Als de leiding van de school bepaalde zaken niet ziet, of niet wil horen, dan creër je een onveilig klimaat."
Bron: 'Draagt u altijd een string, mevrouw' AOB onderwijsblad nr. 9, 16 mei 2009